Skoro wiemy, że Kreml ingeruje w USA, w Wielkiej Brytanii, we Francji, we Włoszech czy Hiszpanii, to dlaczego miałby się przed tym powstrzymywać w znacznie bliższej Polsce? Czas przyznać, że przeciwnik nie jest śmieszny, zaściankowy, lokalny i krajowy. Czas wreszcie przyznać, że mamy do czynienia z groźnym zewnętrznym wrogiem, którego narzędziem jest PiS – mówi nam w obszernej rozmowie Tomasz Piątek, dziennikarz, autor książek o tajemnicach Macierewicza i Morawieckiego. Rozmawiamy o jego nowej książce o Mateuszu Morawieckim i wpływie rosyjskich służb i biznesu na sytuację, także polityczną w Polsce. Pytamy, czy PiS to tylko marionetka, czy może coś więcej, co w IPN znajdziemy o Kornelu Morawieckim, a także komu na rękę jest skłócanie Polaków.
Ostatnie dwa lata nauczyły nas jednego, że nic się w kraju nie dzieje przez przypadek. Pytanie więc, dlaczego nagle zdecydowano się na przyjęcie ustawy, która przez tyle miesięcy leżała w zamrażarce sejmowej i nie była przedmiotem pogłębionych prac, wydaje się zasadne – komentuje dla nas przyjęcie noweli o IPN Adam Bodnar, Rzecznik Praw Obywatelskich. Pytamy o antysemityzm i rasizm w Polsce, aresztowanie Władysława Frasyniuka i ustawę o jawności życia publicznego. – Cel jest niewątpliwie słuszny. Pytanie jest tylko takie, czy ustawa zaproponowana przez ministra koordynatora służb specjalnych Mariusza Kamińskiego rzeczywiście zmierza w tym kierunku. Czy zamiast większej przejrzystości nie spowoduje większego bałaganu, nie mówiąc już o zagrożeniu bezpieczeństwa obywateli czy naruszaniu ich prywatności? – zastanawia się nasz rozmówca.
Tą ustawą otworzyliśmy fronty konfliktów politycznych, bo to nie są tylko konflikty dyplomatyczne, z ostatnimi bliskimi partnerami międzynarodowymi, których mieliśmy. Dla celów wewnętrznych, populistycznych – mówią nam były ambasador w Kanadzie i były rzecznik MSZ Marcin Bosacki i były ambasador RP przy NATO i w Afganistanie, podsekretarz stanu w MSZ Jacek Najder. – Z Ukrainą, USA czy Niemcami mamy wspólnotę większości interesów, tymczasem najbliżej jesteśmy kraju, który w polityce bezpieczeństwa czy energetyki działa często wbrew naszym interesom, które są skupione na solidarności europejskiej. Pamiętajmy, że energetyka jest w dzisiejszych czasach elementem geostrategii. Dla mnie to dzwonek alarmowy, że polityka PiS-u jest zbyt bliska Rosji.
W książce Zofii Nałkowskiej „Medaliony” pada kilkukrotnie określenie „polskie obozy śmierci” i nigdy nikomu nie przyszło do głowy, aby pomyśleć o tym inaczej niż jak o określeniu geograficznym. Oczywiste jest, że Nałkowska nie przypisuje winy za Holocaust Polakom. Czy wydając teraz „Medaliony” Nałkowskiej mamy ją poprawiać? – pyta w rozmowie z nami prof. Paweł Śpiewak, socjolog i historyk idei, dyrektor Żydowskiego Instytutu Historycznego. Rozmawiamy o ustawie IPN, która spowodowała największy od lat kryzys w stosunkach polsko-izraelskich. O samej ustawie mówi: „To jakiś koszmar i pokaz pychy tych, którzy tak pomyśleli. Pewny jestem jednego. Ta ustawa nie ma nic wspólnego z obroną dobrego imienia Polski”. A o nasileniu się akcentów antysemickich: „Momentami mam wrażenie, że znowu jesteśmy mentalnie w latach 30. przed wojną, kiedy poziom antysemityzmu w Polsce był bardzo wysoki i gorący. Bardzo wiele prawicowych środowisk wykazuje tu całkowity regres”.
Lider PO Grzegorz Schetyna spotkał się w środę z ambasadorem USA Paulem Jonesem. – Nie mam dobrych informacji – mówił po spotkaniu. Zapowiedział też, że PO zgłosi projekt nowelizacji ustawy o IPN, aby zagwarantować racjonalną politykę historyczną. PO chce szerokich konsultacji nad propozycją także z Kancelarią Prezydenta.
Komisje senackie zajmą się w środę nowelizacją ustawy o IPN, która wprowadza kary m.in. za przypisywanie polskiemu narodowi lub państwu odpowiedzialności za zbrodnie z okresu II wojny światowej. – Oczekujemy, że rząd podejmie starania, aby wyjaśnić senatorom przed przystąpieniem do pracy wszystkie uwarunkowania i okoliczności, które towarzyszą uchwaleniu tej ustawy – mówią posłowie Platformy i apelują o rozwagę.
Uchwalona przez Sejm ustawa karząca za określenie „polskie obozy śmierci” może „zniekształcić prawdę historyczną” – pisze w oświadczeniu Instytut Pamięci Ofiar Holokaustu Yad Vashem. Protestuje także premier Izraela i ambasador w Polsce, domagając się wycofania zmian. Polskie władze nie widzą jednak problemu. Opozycja mówi o klęsce polskiej dyplomacji. A w tym samym czasie – i to w Międzynarodowym Dniu Pamięci o Ofiarach Holokaustu – w TVP wylewa się fala antysemickiego hejtu.
Represje prawne tego problemu nie załatwią w sposób wystarczający. Znacznie więcej zdziała tu działanie edukacyjne w szerokim sensie. Nie tylko chodzi o wartości i treści, które są przekazywane młodym w szkołach. Zresztą wątpię, czy pani Zalewska może w sposób wiarygodny mówić o edukacji na temat antysemityzmu, jeśli neguje fakty historyczne związane z pogromami w Jedwabnem czy w Kielcach – mówi nam prof. Rafał Pankowski, socjolog, redaktor pisma „Nigdy Więcej”, wykładowca Collegium Civitas, koordynator Centrum Monitorowania Rasizmu w Europie Wschodniej. I dodaje: – Jeżeli Robert Winnicki ma jakieś resztki przyzwoitości, to powinien natychmiast zrezygnować z mandatu poselskiego i usunąć się w cień
Organizacje, które wcześniej otrzymywały jakąś pomoc, a nie podobają się PiS-owi, już jej nie otrzymują i popadają w poważne tarapaty finansowe. Jest dużo organizacji, które w swoim założeniu mają monitoring i kontrolę władz. One na pewno będą odsunięte na bok – mówi Henryk Wujec, legenda opozycji w PRL, były minister w Kancelarii Prezydenta Bronisława Komorowskiego, zajmujący się organizacjami pozarządowymi. O wojnie PiS z sądami mówi: – Niedawno dowiedziałem się, że to jest „ciąg technologiczny”: najpierw przejmuje się media, służby śledcze, prokuraturę, ale potrzebują jeszcze sądów. Wtedy można będzie skazywać każdego wedle własnego widzimisię. A to już będą czasy władzy totalitarnej
IPN, CBA i wiele innych instytucji straciło jakąkolwiek wiarygodność i legitymacje do tego, aby funkcjonować w państwie demokratycznym. Trzeba to będzie od nowa poukładać, zmienić, poprawić, naprawić i przebudować. To nie jest tylko kwestia decyzji, ale także połamania kręgosłupów ludziom tam pracującym. Oni mentalnie są już nie do uratowania. Potrzebna jest naprawdę głęboka reforma – mówi w rozmowie z wiadomo.co Sławomir Neumann, szef klubu Platformy Obywatelskiej. Rozmawiamy też o obchodach rocznicy Porozumień Sierpniowych i szykowanej reformie sądownictwa
